HLV Yemen Ould Ali đối mặt 'cơn bão' xung đột khi giải Vùng Vịnh mở màn: Bóng đá giữa hai làn đạn

Cách đây ba ngày, Noureddine Ould Ali vẫn còn ngồi ở Algiers nhận điện thoại từ một phóng viên Reuters. Ông nói về đội tuyển Yemen bằng giọng của một người lính cứu hỏa quen thuộc với mọi loại khủng hoảng. Ông gọi mình là 'HLV khẩn cấp'. Hai ngày trước khi trận đấu đầu tiên tại Cúp Vùng Vịnh 2026 diễn ra ở Jeddah, vị chiến lược gia người Algeria đặt ra một câu hỏi mà có lẽ chưa từng xuất hiện trong bất kỳ giáo trình chiến thuật nào: 'Làm thế nào để dạy các cầu thủ của mình kiểm soát trái tim khi trái tim họ vẫn còn ở vùng chiến sự?' Giải vô địch bóng đá Vùng Vịnh - một giải đấu 8 đội diễn ra từ ngày 20 tháng 9 đến 6 tháng 10 tại Ả Rập Xê Út - không chỉ là nơi tìm kiếm vinh quang cho một đội bóng bị xếp vào nhóm yếu nhất bảng. Với Yemen, nơi cuộc nội chiến đã kéo dài hơn một thập kỷ, thủ đô Sanaa đang nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng Houthi liên minh với Iran, và nơi các cuộc không kích từ liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu vẫn tiếp tục nhắm vào lãnh thổ của họ, việc cử một đội tuyển quốc gia đến thi đấu tại quốc gia đang không kích chính đất nước mình là một nghịch lý mà ít ai dám nghĩ tới. Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters, Ould Ali thừa nhận rằng mục tiêu của ông lớn hơn nhiều so với bóng đá. 'Chúng tôi không thể ngăn các cầu thủ của mình khỏi những lo lắng về gia đình họ đang sống trong vùng chiến sự. Chúng tôi là con người, và khi điều đau lòng xảy ra ở bất cứ đâu, chúng ta đều bị ảnh hưởng. Nhưng điều chúng tôi có thể làm là mang lại niềm vui cho người dân Yemen', ông nói. Phát biểu của Ould Ali, người từng dẫn dắt Palestine trước khi nhận lời dẫn dắt Yemen, gợi nhớ đến một nghịch lý bóng đá lâu đời: làm thế nào để một tập thể thi đấu với 100% phong độ khi 100% tâm trí đang ở một nơi khác. Đây không phải là câu hỏi chiến thuật. Dù có xếp đội hình 5-4-1 hay 4-5-1, dù có yêu cầu pressing tầm cao hay phòng ngự lùi sâu, không một giáo án nào có thể giải quyết được nỗi đau của một cầu thủ vừa nghe tin nhà mình bị phá hủy. Nhưng Ould Ali không phải là người ngồi yên với những lời than vãn. Bảng B của Yemen được mệnh danh là 'bảng tử thần' của giải đấu năm nay: Qatar - nhà vô địch châu Á - là đối thủ đầu tiên. Bahrain - nhà đương kim vô địch Cúp Vùng Vịnh - chờ đợi ở lượt trận thứ hai. UAE - một trong những nền bóng đá giàu có và chuyên nghiệp nhất khu vực - là rào cản cuối cùng. Trong khi đó, Yemen không có một trận đấu sân nhà nào kể từ khi cuộc xung đột bùng nổ năm 2026. Họ phải thi đấu như một đội khách vĩnh viễn, trong một môi trường gần như không có lợi thế nào. Ould Ali hiểu rõ điều này đến mức ông đã xây dựng toàn bộ chiến lược truyền thông của mình dựa trên nó. 'Tôi thích đối đầu với những đội xếp trên mình. Chúng tôi có gì để mất? Không có gì cả. Ngược lại, chúng tôi có mọi thứ để đạt được', ông nói với Reuters. Câu nói đó nghe có vẻ mạnh mẽ, nhưng thực chất là một chiến thuật tâm lý đầy tính toán. Khi bạn hạ thấp mọi kỳ vọng từ bên ngoài, bạn tạo ra một vùng an toàn cho đội bóng. Thất bại trước nhà vô địch châu Á là điều được dự báo, nhưng một trận hòa hay chiến thắng sẽ trở thành một kỳ tích. Đó là nghệ thuật quản lý kỳ vọng mà Ould Ali đã học được qua nhiều năm làm 'lính cứu hỏa' của bóng đá. 'Một số người gọi tôi là HLV khẩn cấp', Ould Ali cười, thừa nhận danh xưng mà ông tự gán cho mình. 'Họ gọi tôi khi có vấn đề. Khi mọi thứ ổn định, họ không cần tôi nữa.' Cách nói đùa ấy không chỉ thể hiện sự khiêm tốn mà còn là một chiến lược thông minh của một người đàn ông đã dành cả sự nghiệp để tái thiết những đội bóng trong khủng hoảng. Nhưng ngay cả ông cũng thừa nhận rằng mọi kế hoạch tâm lý đều có giới hạn. 'Chúng tôi không thể tách các cầu thủ khỏi thực tế ở quê nhà. À, nhưng chúng tôi có thể cho họ thấy rằng họ đang thi đấu cho điều gì đó lớn lao hơn chính mình', ông nói thêm. 'Và ở Jeddah, tôi hy vọng người hâm mộ Yemen sẽ thắp sáng bầu không khí cho chúng tôi.' Jeddah, thành phố cảng lớn của Ả Rập Xê Út, nằm đối diện Biển Đỏ, là nơi sinh sống của một cộng đồng người Yemen lưu vong đông đảo. Theo ước tính, hơn 200.000 người Yemen đang sống và làm việc tại thành phố này. Nếu như tại các quốc gia khác, Yemen phải thi đấu trong sự im lặng của một đội khách không có người hâm mộ, thì tại Jeddah, họ có thể có được một sân nhà tạm bợ. 'Bóng đá là môn thể thao của cảm xúc. Khi bạn có 50.000 người hâm mộ hò reo bên bạn, bạn chạy thêm một mét, bạn nhảy cao hơn một chút. Điều đó có thể tạo nên sự khác biệt ở một giải đấu nơi mọi thứ đều chống lại bạn', Ould Ali phân tích. Không có đội tuyển quốc gia nào trên thế giới phải vật lộn với điều kiện thi đấu khắc nghiệt như Yemen. Họ không thể tổ chức các trận đấu trên sân nhà. Họ phải tập luyện tại các quốc gia láng giềng, bay qua nhiều múi giờ để thi đấu. Mùa giải trong nước của họ cũng diễn ra trong tình trạng gián đoạn liên tục, khiến cho việc duy trì phong độ của các cầu thủ trở nên bất khả thi. Một trong những lợi thế của Yemen tại giải đấu năm nay nằm ở điều kiện thời tiết. Ould Ali nói với Reuters: 'Sự ẩm ướt ở Aden cũng tương tự như Jeddah. Các cầu thủ của chúng tôi quen với điều kiện này. Đó là một lợi thế nhỏ, nhưng trong bóng đá, những lợi thế nhỏ thường tạo ra khác biệt lớn.' Với một đội bóng bị đánh giá thấp như Yemen, chiến lược hợp lý nhất có lẽ là biến mọi trận đấu thành một trận chiến kéo dài đến những phút cuối cùng - giảm thiểu rủi ro, tận dụng tối đa các tình huống cố định, và tạo ra một bầu không khí tâm lý khiến đối thủ cảm thấy bất an. Đây không phải là chiến thuật mà Ould Ali thừa nhận công khai - vì đó là điều mà các đội cửa dưới hiếm khi ưng thuận nói ra - nhưng mọi dữ liệu trong ba năm gần đây của các đội bóng ở vị thế tương tự đều cho thấy một mô hình: sức mạnh lớn nhất của họ nằm ở việc kéo trận đấu vào một khu vực ít sự kiện, nơi mà mỗi pha bóng cố định trở thành một cú đánh bạc với xác suất 50-50. Tuy nhiên, không phải lúc nào chiến thuật cũng có thể kiểm soát được tất cả. Ould Ali là người duy nhất trong phòng họp báo dám nói thẳng về điều cấm kỵ: 'Nếu bạn hỏi tôi về việc chuẩn bị cho Asian Cup, tôi sẽ không trả lời. Với chúng tôi, giải đấu này không phải là bàn đạp. Đây là mục tiêu duy nhất của chúng tôi. Nếu các cầu thủ nghĩ rằng họ chỉ đang tập luyện để chuẩn bị cho điều gì đó lớn hơn, họ sẽ không thi đấu với 400% sức lực. Đó là cái bẫy.' Từ chối gắn nhãn giải đấu là 'bước đệm chuẩn bị' là một thông điệp rất rõ ràng mà Ould Ali gửi đến cả các cầu thủ lẫn giới truyền thông. Ông không muốn đội bóng của mình thi đấu với tâm thế của một người 'đi dạo trước vòng chung kết'. Ông muốn họ chiến đấu vì danh dự của một quốc gia đang chảy máu. 'Nhìn vào bảng đấu của chúng tôi: Qatar, Bahrain, UAE. Đây là ba đội bóng mà bất kỳ đối thủ nào ở khu vực đều e ngại. Nhưng tôi đã nói với các cầu thủ của mình: 'Các ngươi có gì để sợ hãi? Các ngươi đã đối mặt với điều tồi tệ hơn bóng đá rất nhiều.' Điều đó khiến họ mỉm cười. Và nụ cười đó chính là thứ chúng tôi cần mang về cho người dân Yemen.' Câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu một đội bóng phải chịu đựng những áp lực vô hình về mặt tinh thần có thể thi đấu với cảm xúc ổn định trong suốt giải đấu hay không. Các nghiên cứu về tâm lý thể thao đã chỉ ra rằng khi các vận động viên phải mang nỗi lo về gia đình vào thi đấu, hiệu suất của họ có thể giảm từ 15% đến 30% ở các chỉ số không gian và sức bền. Nhưng Ould Ali tin rằng bóng đá có khả năng kỳ diệu trong việc chữa lành. 'Tôi không nói rằng chúng tôi sẽ vô địch. Tôi nói rằng chúng tôi sẽ thi đấu với 400% tinh thần, 400% trái tim. Tôi biết giá trị của trận đấu này với người dân Yemen', ông nói. Sự kiện này cũng đặt ra một câu hỏi lớn hơn về thể chế. Liên đoàn bóng đá châu Á và FIFA từ lâu đã có quy tắc về tính trung lập chính trị và an toàn cho các đội tuyển. Nhưng làm thế nào để một đội tuyển có thể an toàn khi chính quốc gia đăng cai đang tiến hành các cuộc không kích vào lãnh thổ của họ? Không có điều khoản nào trong quy định của AFC có thể giải quyết được một tình huống mà một trong các đội tham dự phải thi đấu trong bối cảnh quân đội của nước chủ nhà đang không kích vào căn cứ của lực lượng kiểm soát thủ đô của đội đó. Trong bối cảnh đó, lựa chọn của Ould Ali là giữ cho câu chuyện hoàn toàn nằm trong phạm vi bóng đá. Ông không bình luận về chính trị. Ông không chỉ trích bất kỳ bên nào. Ông chỉ nói về bóng đá, về người hâm mộ, về niềm vui. Điều khiến câu chuyện của Yemen tại Cúp Vùng Vịnh 2026 trở nên đặc biệt không phải là khả năng đi tiếp của họ - đây là một đội bóng bị đánh giá thấp nhất giải đấu với mọi chỉ số chuyên môn - mà là sự kiên cường trong nỗ lực chứng minh rằng bóng đá vẫn có thể tồn tại ở những nơi tuyệt vọng nhất. 'Chúng tôi muốn mang lại nụ cười', ông nói. 'Đó là mục tiêu duy nhất của chúng tôi. Khi tiếng còi khai cuộc vang lên, người dân Yemen sẽ quên đi đói khổ trong 90 phút. Họ sẽ quên đi sự sợ hãi. Họ sẽ chỉ hát. Và điều đó, với tôi, còn hơn cả một trận thắng.' Khi được hỏi về khả năng tiến sâu của đội tuyển, Ould Ali nhìn thẳng vào người phỏng vấn với một ánh mắt trầm tĩnh nhưng đầy thách thức: 'Nếu chúng tôi vượt qua vòng bảng - và tôi tin là có thể - thì không có gì là không thể. Bóng đá là môn thể thao của những điều không tưởng. Algeria từng vô địch châu Phi năm 2026 khi mọi người chỉ chờ họ thất bại. Ai nói Yemen không thể làm nên một câu chuyện như thế?' Đó là một câu hỏi tu từ, nhưng ánh mắt của Ould Ali cho thấy ông không hoàn toàn đùa. Sự thật là Yemen bước vào giải đấu này với một lợi thế mà không đội bóng nào trong lịch sử Cúp Vùng Vịnh có được: không có gì để mất. Và khi một đội bóng không có gì để mất, họ trở thành đối thủ khó lường nhất. Họ không sợ thất bại. Họ đã trải qua những thất bại nghiệt ngã hơn nhiều trong cuộc sống. 'Các cầu thủ của tôi biết rằng vào ngày họ ra sân, họ được hàng triệu người Yemen - cả trong nước và ở nước ngoài - dõi theo. Họ không phải chỉ đại diện cho một đội bóng. Họ đại diện cho hy vọng', Ould Ali nói. Và trong một khu vực mà hy vọng luôn là mặt hàng khan hiếm, đội tuyển Yemen có lẽ đang mang theo thứ vũ khí lợi hại nhất của mình vào trận đấu với Qatar: không phải là kỹ thuật, không phải là chiến thuật, mà là niềm khao khát được sống, được chơi bóng và được mang lại niềm vui cho một dân tộc đã chịu quá nhiều đau thương. Trận đấu khai mạc của Yemen tại Cúp Vùng Vịnh 2026 sẽ là một phép thử không chỉ về năng lực bóng đá, mà còn về sức bền tinh thần của một đội bóng đang mang trên vai gánh nặng của cả một quốc gia. Dù kết quả ra sao, ít nhất họ cũng đã làm được điều mà không ai có thể tước đoạt: bước ra sân cỏ và chứng minh rằng trong khi tên lửa và bom đạn có thể tàn phá các thành phố, chúng không thể ngăn cản một dân tộc mơ ước. Vào ngày 23 tháng 9, khi tiếng còi khai cuộc vang lên tại Jeddah, một chương mới của lịch sử bóng đá Yemen sẽ bắt đầu. Với Ould Ali, đó sẽ là khoảnh khắc ông chờ đợi kể từ ngày nhận lời dẫn dắt đội tuyển. Với người dân Yemen, đó sẽ là một khoảnh khắc của sự đoàn kết, của niềm tự hào và của niềm tin rằng bóng đá - dù chỉ trong 90 phút - có thể xoa dịu những vết thương lâu dài nhất. Và với phần còn lại của thế giới, đó sẽ là lời nhắc nhở rằng bóng đá không bao giờ chỉ là bóng đá. Đây là cuộc chiến sinh tồn, là niềm hy vọng và là biểu tượng của một dân tộc không bao giờ đầu hàng.